یادداشت ایمان شجاعی‌مقدم | دیدبان بوشهر؛سرانجام پس از ماه‌ها بلاتکلیفی در مدیریت اداره‌کل بنادر و دریانوردی استان بوشهر، عبدالسعید عباسی به این سمت منصوب شد؛ انتصابی که در روزهای گذشته به یکی از موضوعات بحث‌برانگیز در فضای سیاسی و رسانه‌ای استان تبدیل شد و دیدبان بوشهر نیز ابعاد مختلف آن را پیگیری کرد.
ماجرای این انتصاب، از انتشار اخبار مربوط به گزینه نهایی مدیریت بنادر بوشهر تا توقف مراسم معارفه و گمانه‌زنی‌های متعدد درباره سرانجام آن، نشان داد که مدیریت یکی از مهم‌ترین دستگاه‌های اقتصادی استان تا چه اندازه برای افکار عمومی، فعالان اقتصادی و مدیران محلی اهمیت دارد.
اکنون اما با معرفی مدیرکل جدید، پرونده انتخاب مدیر باید جای خود را به پرونده عملکرد او بدهد. آنچه از این پس اهمیت دارد، نه ادامه حاشیه‌های مربوط به انتصاب، بلکه پاسخ به این پرسش اساسی است: آیا مدیریت جدید می‌تواند ظرفیت‌های گسترده بندری بوشهر را به توسعه اقتصادی ملموس برای استان تبدیل کند؟
آزمون بزرگ عباسی در بندر بوشهر
استان بوشهر با برخورداری از موقعیت راهبردی در خلیج فارس، مرز دریایی گسترده، ظرفیت‌های تجاری و صنعتی و هم‌جواری با قطب‌های بزرگ انرژی کشور، از مزیت‌هایی برخوردار است که می‌تواند جایگاه بنادر آن را در اقتصاد ملی و تجارت منطقه‌ای ارتقا دهد.
با این حال، برخورداری از ظرفیت‌های طبیعی و جغرافیایی به‌تنهایی تضمین‌کننده توسعه نیست. آنچه این ظرفیت‌ها را به فرصت اقتصادی تبدیل می‌کند، مدیریت کارآمد، برنامه‌ریزی دقیق، تسهیل فعالیت بخش خصوصی، توسعه زیرساخت‌ها و توانایی پیگیری پروژه‌ها در سطح ملی است.
عباسی در شرایطی مسئولیت مدیریت بنادر و دریانوردی استان را بر عهده گرفته که انتظارات از این مجموعه فراتر از اداره روزمره امور بندری است. بوشهر به مدیری نیاز دارد که بتواند برای توسعه زیرساخت‌های بندری، افزایش ظرفیت تخلیه و بارگیری، بهبود خدمات به فعالان اقتصادی، تسهیل تجارت دریایی و جذب سرمایه‌گذاری، برنامه‌ای روشن و قابل ارزیابی ارائه کند.
از توضیحات مدیرعامل سازمان بنادر تا انتظار مردم بوشهر
در جریان پیگیری‌های رسانه‌ای درباره این انتصاب، شکیب‌نسب، مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی کشور، بر ضرورت انتخاب مدیری توانمند، برخوردار از مقبولیت سازمانی و دارای قدرت پیگیری پروژه‌ها و اخذ مجوزهای موردنیاز تأکید کرده بود. او همچنین بر حمایت سازمان از پیشبرد برنامه‌های توسعه‌ای استان تأکید داشت.
این توضیحات، اکنون می‌تواند مبنایی برای ارزیابی عملکرد مدیریت جدید باشد. اگر توانایی پیگیری پروژه‌ها، جلب حمایت سازمان مرکزی و تسریع در اجرای طرح‌های توسعه‌ای از معیارهای اصلی انتخاب مدیرکل جدید بوده است، انتظار می‌رود آثار این رویکرد در ماه‌های آینده در عملکرد بندر بوشهر نمایان شود.
حمایت مدیران ملی از توسعه استان زمانی ارزشمند خواهد بود که به نتیجه‌ای ملموس در میدان عمل منجر شود؛ پروژه‌هایی که از مرحله وعده و مکاتبه عبور کنند، موانع اجرایی آنها برطرف شود و فعالان اقتصادی و مردم استان آثار آن را احساس کنند.
از این منظر، مسئولیت آقای شکیب‌نسب نیز با پایان فرایند انتصاب به پایان نمی‌رسد. حمایت‌هایی که برای پیشبرد برنامه‌های توسعه‌ای بوشهر مورد اشاره قرار گرفته، باید در قالب پیگیری مستمر طرح‌ها، تأمین اعتبارات و تسهیل تصمیم‌گیری‌های موردنیاز ادامه پیدا کند.
توسعه بندر بدون توجه به نیروی انسانی بومی؟
یکی از موضوعات مهم در مباحث مربوط به مدیریت استان، ضرورت استفاده از ظرفیت کارشناسان و مدیران توانمند بومی است. این مطالبه نباید به جدالی صرفاً بر سر محل تولد مدیران تقلیل پیدا کند؛ همان‌طور که بومی بودن به‌تنهایی تضمین‌کننده شایستگی نیست، غیربومی بودن نیز نباید به معنای نادیده گرفتن ظرفیت‌های مدیریتی استان باشد.
معیار اصلی باید شایستگی، تخصص، سلامت مدیریتی و توانایی دستیابی به اهداف توسعه‌ای باشد، اما در کنار این معیارها، فراهم کردن فرصت برای نیروهای متخصص و توانمند بوشهری نیز اهمیت دارد.
استانی که بخش مهمی از بار اقتصادی و صنعتی کشور را بر دوش می‌کشد، باید بتواند در سطوح مختلف مدیریتی از سرمایه انسانی خود بهره ببرد. بنابراین انتظار می‌رود مدیریت جدید ضمن استفاده از نیروهای متخصص، برای شناسایی، پرورش و به‌کارگیری ظرفیت‌های کارشناسی استان نیز برنامه داشته باشد.
این مطالبه نه تقابل با مدیر جدید است و نه پیش‌داوری درباره عملکرد او؛ بلکه بخشی از انتظارات منطقی جامعه محلی از دستگاهی است که در یکی از مهم‌ترین بخش‌های اقتصادی استان فعالیت می‌کند.
پنج مطالبه مشخص از مدیرکل جدید بنادر بوشهر
با آغاز مسئولیت عبدالسعید عباسی، دیدبان بوشهر پنج محور را برای ارزیابی عملکرد مدیریت جدید مورد توجه قرار می‌دهد:
۱. تعیین تکلیف پروژه‌های زیرساختی بندر: وضعیت پروژه‌های نیمه‌تمام، برنامه توسعه ظرفیت‌های بندری و موانع اجرایی طرح‌ها باید به‌صورت شفاف مشخص شود. افکار عمومی حق دارد بداند چه پروژه‌هایی در اولویت قرار دارند و چه زمانی به نتیجه خواهند رسید.
۲. تسهیل فعالیت فعالان اقتصادی و تجاری: کاهش موانع اداری، بهبود خدمات بندری، افزایش هماهنگی میان دستگاه‌های مرتبط و رسیدگی مؤثر به مشکلات صاحبان کالا و شرکت‌های حمل‌ونقل باید در دستور کار قرار گیرد.
۳. جذب سرمایه‌گذاری و تقویت نقش بندر در اقتصاد استان: مدیریت جدید باید برای استفاده بیشتر از ظرفیت‌های تجاری و دریایی بوشهر و تقویت نقش بندر در ایجاد ارزش افزوده، اشتغال و رونق کسب‌وکار برنامه‌ای عملیاتی ارائه کند.
۴. شفافیت در انتصابات و استفاده از نیروهای متخصص: انتخاب مدیران و مسئولان زیرمجموعه باید بر پایه تخصص، تجربه، سلامت اداری و کارآمدی باشد. همچنین ظرفیت کارشناسان و مدیران توانمند استان نباید نادیده گرفته شود.
۵. ارائه گزارش عملکرد و پاسخ‌گویی به رسانه‌ها: انتظار می‌رود مدیرکل جدید با ارائه برنامه زمان‌بندی‌شده و گزارش‌های دوره‌ای، میزان پیشرفت پروژه‌ها، مشکلات موجود و نتایج اقدامات انجام‌شده را برای افکار عمومی تشریح کند.
این محورها می‌توانند مبنایی برای سنجش عملکرد مدیریت جدید باشند؛ سنجشی که باید بر اساس شاخص‌های روشن و نتایج قابل ارزیابی انجام شود، نه صرفاً بر مبنای وعده‌ها یا قضاوت‌های پیشینی.
پایان حاشیه انتصاب، آغاز مطالبه‌گری
دیدبان بوشهر در روزهای گذشته تلاش کرد ابعاد مختلف انتخاب مدیرکل بنادر و دریانوردی استان را منعکس کند. اکنون که تصمیم نهایی گرفته شده و عبدالسعید عباسی مسئولیت این مجموعه را بر عهده گرفته است، رویکرد ما روشن است: عملکرد مدیر جدید باید در میدان عمل ارزیابی شود.
نه می‌توان پیش از آغاز کار، درباره موفقیت یا شکست او حکم صادر کرد و نه می‌توان صرف انتصاب یک مدیر را نشانه حل مشکلات دانست. فرصت خدمت باید در کنار مسئولیت پاسخ‌گویی قرار گیرد و حمایت از برنامه‌های توسعه‌ای نیز نباید به معنای چشم‌پوشی از کاستی‌ها باشد.
بندر بوشهر برای ایفای نقشی بزرگ‌تر در اقتصاد کشور، به مدیریت کارآمد، تصمیم‌های شجاعانه، برنامه‌های اجرایی و پیگیری مستمر نیاز دارد. مردم استان نیز حق دارند سهم خود را از ظرفیت‌های عظیم دریایی و تجاری منطقه مطالبه کنند.
عباسی آمده است؛ حالا باید دید چه چیزی به بندر بوشهر اضافه خواهد کرد. این پرسشی است که پاسخ آن را نه در مراسم معارفه و نه در وعده‌های اولیه، بلکه در عملکرد ماه‌های آینده، سرنوشت پروژه‌ها، رضایت فعالان اقتصادی و نتایج واقعی مدیریت جدید خواهیم یافت.
دیدبان بوشهر نیز این مسیر را دنبال خواهد کرد؛ با حمایت از اقدامات مؤثر، انعکاس مطالبات مردم و پرسشگری درباره وعده‌هایی که باید به نتیجه برسند.
